حسين علوى مهر
301
روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )
قرآن و علم قرآن كريم در آموزههاى خود نسبت به علم و دانش ، بر تمام اديان و كتب آسمانى پيشين سبقت گرفته است ؛ ستايشى كه قرآن از علم و عالمان نموده است در هيچ كتاب آسمانى ديگر يافت نمىشود ، بيش از 750 بار واژهء علم و مشتقات آن در قرآن به كار رفته و در همهء موارد ، مقام علم و دانشمندان را بزرگ و گرامى داشته است ، خداوند متعال ، خود را نخستين معلم بشر معرفى نموده ، مىفرمايد : الرَّحْمنُ * عَلَّمَ الْقُرْآنَ * خَلَقَ الْإِنْسانَ * عَلَّمَهُ الْبَيانَ ؛ « 1 » خداوند رحمن ، قرآن را به انسان آموخت ، انسان را آفريد ، دانش بيان نيز به او آموزش داد . » در جاى ديگر ، مىفرمايد : الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ ؛ « 2 » خدايى كه با قلم به انسان دانش آموخت ، آنچه انسان نمىدانست نيز به او آموزش داد . » اين ستايش با ارزشترين وصفى است كه مىتوان دربارهء علم بيان نمود . قرآن كريم ، داراى جهات و شؤون مختلفى است كه تنها يك جهت و زاويهء آن مربوط به مباحث علم ، شناخت ، تفكر و انديشه است و همين يك جهت نيز بسيار دقيق مورد بررسى قرار گرفته است ، چرا كه در اين زمينه گاهى به علم خداشناسى ( تفكر دربارهء شناخت خدا ، صفات و افعال الهى ) و گاهى به شناخت انسان ( بررسى ابعاد وجودى انسان ) و زمانى به
--> ( 1 ) الرحمن / 3 و 4 . ( 2 ) علق / 4 و 5 .